Ο αθλητισμός στην ψυχολογία του παιδιού.
Toν προηγούμενο μήνας, ο περισσότερος κόσμος παρακολούθησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες. H φετινή Ολυμπιάδα αποτελεί αφορμή για πολλές συζητήσεις σχετικά με θέματα σεβασμού, αλληλοβοήθειας, αυτοεκτίμησης, αποδοχής, ενσυναίσθησης και πολλά άλλα σημαντικά κομμάτια του ανθρώπινου ψυχισμού και ανθρωπίνων σχέσεων. Δημιουργήθηκαν θέματα σχετικά με τα πρότυπα, για τη σημασία του αθλητισμού στη ζωή μας και για το πώς τον επικοινωνούμε τον αθλητισμό στα παιδιά μας.
Σίγουρα η ενασχόληση με τον αθλητισμό είναι κάτι, που συστήνεται προς όλους τους γονείς ως δραστηριότητα για τα παιδιά , αφού μόνο καλό κάνει. Παρατηρείται σε όσα παιδιά ακολουθούν τον αθλητισμό, πέρα του βασικού ότι βοηθάει στην καλή φυσική κατάσταση του παιδιού, ενισχύει την κοινωνικοποίηση, τη γνωριμία με το σώμα, την αυτοπεποίθηση και τον έλεγχο, την ομαδικότητα, την υπευθυνότητα και την προσπάθεια.
Πολύ σημαντικό, ωστόσο, είναι πώς μέσα από τον αθλητισμό το παιδί μαθαίνει πώς η ζωή, όπως κάθε παιχνίδι έχει νόμους και κανόνες. Η κάθε προσπάθεια σε εξελίσσει. Είτε χάσεις, είτε κερδίσεις, ένα παιδί χρειάζεται πάντα να έχει στο μυαλό του πώς είναι απλώς ένα παιχνίδι-αγώνας τη φορά. Για να μπορέσει, όμως, να φτάσει ένα παιδί να σκέφτεται με αυτό τον τρόπο, χρειάζεται και οι σημαντικοί γύρω του (προπονητές-γονείς) να βρίσκονται στον ίδιο ρυθμό.
Τα σημαντικά κλειδιά για τους ενήλικες απέναντι σε παιδιά, που θέλουν να ασχοληθούν με τον αθλητισμό είναι:
- Ακούμε τις ανάγκες του παιδιού.
- Προτείνουμε να δοκιμάσει πολλά, ώστε να δει ποιο του ταιριάζει (ομαδικό ή ατομικό)
- Δεν πιέζουμε το παιδί να κάνει κάτι που δεν θέλει, ακόμα και αν δεν νιώθει αυτοπεποίθηση, είναι ένα δείγμα ώστε να κάνουμε δράσεις να την ενισχύσουμε μέσα από παιχνίδια, που θα τη δυναμώσουν και συζητήσεις που ενισχύουν την στάση πώς κανείς δεν είναι καλό σε όλα, κανείς δεν τα καταφέρνει παντού.
- Κανείς δεν είναι καλό εξ αρχής, μέσα από τις δοκιμές βελτιώνεσαι, δίνουμε στο παιδί το μήνυμα ότι μέσα από την εξάσκηση, έρχεται η βελτίωση και να μην φοβάται την δοκιμή.
- Δεν υπάρχει λόγος να κρίνουμε τις επιδόσεις του, μας αρκεί που ασχολείται με την άθληση. (δεν είναι όλοι γεννημένοι υπεραθλητές)
- Δεν αθλούμαστε για το μετάλλιο, τους πόντους, το βιογραφικό μας, αλλά για την άσκηση, την ομαδικότητα, και το παιχνίδι.
Θυμόμαστε πάντα, πώς ένα παιδί ο τρόπος, που θα αντιμετωπίσει τον εαυτό του πηγάζει σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο, που αντιμετωπίζεται το ίδιο από τους γονείς. Η υπερβολικές απαιτήσεις πάντα ακολουθούνται από συναισθήματα άγχους, θυμού, έντασης, ματαιότητας και τελικά απογοήτευσης για τον εαυτό μου.
Από την άλλη μεριά, υπάρχουν αρκετά παιδιά, που ασχολούνται με τον αθλητισμό σε επίπεδο πρωταθλητισμού. Είναι μία επιλογή αυτών των παιδιών. Ναι έχει το κόστος του. Ο πρωταθλητισμός , ναι έχει διαφορά από την ενασχόληση με τον αθλητισμό. Οι θυσίες, που μπορεί να κάνει ένα παιδί για τον πρωταθλητισμό είναι άπειρες, μπορεί να χάνει party, να αφιερώνει πολλές ώρες στην προπόνηση, να στερείται εξόδους με φίλους και πολλά άλλα…και σίγουρα δεν μπορεί να τα προλάβει όλα. Σε αυτό κυρίως το κομμάτι, οι γονείς οφείλουν θα δείξουν κατανόηση.
Ορισμένες φορές άλλοι γονείς, μπορεί να κοιτάξουν επικριτικά γονείς, που τα παιδιά τους ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό έχοντας στο μυαλό τους πώς «Του στερείται την παιδική του ηλικία, δεν θα έχει φίλους, όλοι μέρα είναι στις προπονήσεις….». Το παράδοξο είναι πώς όταν αυτά τα παιδιά θα φέρουν τις διακρίσεις και τα μετάλλια, οι ίδιοι γονείς θα χειροκροτήσουν αυτό το παιδί.
Οι θυσίες, λοιπόν, αυτού του παιδιού είναι δικές του. Είναι επειδή τις επιλέγει και όχι επειδή του τις επιβάλλουν. Αν ορισμένα πράγματα επιβάλλονται στο παιδί, τότε μιλάμε για εξαναγκασμό και όχι για πρωταθλητισμό και ναι εκεί πρέπει να μπει ένα stop.
Χρειάζεται, λοιπόν, να θυμόμαστε πώς όταν ένα παιδί θελήσει να ασχοληθεί με τον πρωταθλητισμό να:
- Εξηγήσουμε στο παιδί τι σημαίνει ακολουθώ ένα άθλημα επαγγελματικά, εφόσον φυσικά είμαι ήδη εγώ ως γονέας κατάλληλα ενημερωμένος.
- Αναζητούμε προπονητές, που θα φερθούν στο παιδί με ΣΕΒΑΣΜΌ και θα το στηρίξουν.
- Κλείνουμε να αυτιά μας σε όσα λένε οι γύρω μας.
- Αναγνωρίζουμε και εμείς ως γονέις τι μπορεί να σημαίνει αυτή η επιλογή για το παιδί μας και τι αλλαγές μπορεί να φέρει. (περισσότερες προπονήσεις, ίσως χαμηλότερη ενασχόληση με τα μαθήματα, λιγότερες κοινές ώρες).
Η μόνη φωνή που έχει σημασία είναι του παιδιού μας. «μαμά θέλω να το προσπαθήσω, να δοκιμάσω, είναι το όνειρο μου».
Οι γονείς είναι για να στηρίζουν, όσο μπορούν τα όνειρα.
Αθλητής ή πρωταθλητής; Δεν έχει σημασία…σημασία έχει να φέρουμε όλα τα παιδιά σε επαφή με τον αθλητισμό με τα αγαθά, που μπορεί να προσφέρει τόσο σωματικά, όσο και ψυχικά, αρκεί να υπάρχουν άνθρωποι στον αθλητισμό που θα τους προσφέρουν στήριξη, αποδοχή και σεβασμό.
Πετρέντζιου Φρόσω
Ψυχολόγος Παιδιών-Εφήβων & Ενηλίκων
Εξειδ. Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία
Psycho–Life Πρότυπο Ψυχολογικό Κέντρο
Φαρδυκάμπου 2,Γρεβενα
Τηλ.6974462136


