“-Οι παππούδες μας κουβαλούσαν πέτρες με τα καρά και εμείς θα το αφήσουμε να πέσει;”

 

Αυτή ήταν η πιο συνηθισμένη ρήση που ακουγόταν από τα χείλια των Κουσκοτών (Ταξιαρχιωτών) για να δείξει το μέγεθος του κόπου που κατεβλήθη, αλλά και το πόσο πρωτόγονα μέσα διέθεταν  για την κατασκευή της Ιεράς Μονής Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ. Οι παλιοί θυμούνται ότι ακόμη και η πέτρα για το χτίσιμο των σπιτιών του χωριού δεν βρισκόταν επί τόπου (in situ), άρα ήταν δύσκολο να μεταφερθεί στο χωριό από τις γύρω περιοχές, γι’ αυτό άλλωστε πολλά κτήρια ήταν φτιαγμένα με πλιθιά- όχι ότι τα πλιθιά δεν χρειάζονταν κόπο και μέσα. Περιεργαζόμενος κανείς και την παλιά κατεστραμμένη ξυλεία που αφαιρέθηκε από τη Μονή διαπιστώνει ότι πρόκειται για μονοκόμματους κορμούς δρυός, που έχουν επεξεργαστεί μόνο με το τσεκούρι. Ενώ  εξετάζοντας τα καρφιά (γυφτόκαρφα) βλέπει ότι ήταν όλα χειροποίητα. Ακόμη από τις τοιχογραφίες διαπιστώνουμε ότι και οι αγιογράφοι Μπακόλα (Τσουρχλιώτες)  ήταν εξαιρετικοί τεχνίτες και γι΄αυτό σίγουρα και αρκετά ακριβοί. Μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι, για να ανεγερθεί η Μονή Ταξιαρχών, απαιτούσε ένα τεράστιο όγκο πρώτων υλών και οικονομικών πόρων, που την εποχή που ανεγέρθη ήταν πάρα πολύ δύσκολο να βρεθούν.  Σε όλες αυτές όμως τις δυσκολίες οι περισσότεροι ξεχνάμε ή αγνοούμε μία ακόμη μεγαλύτερη γραφειοκρατική δυσκολία: “Τον νόμο του Ομάρ”…

 

Τώρα που η αναπαλαίωση της Ιεράς Μονής οδεύει προς το τέλος της πολύ λίγοι γνωρίζουν πόσα γραφειοκρατικά αναχώματα έπρεπε να ξεπεραστούν σε κάθε στάδιο για να μπορέσει να ολοκληρωθεί το έργο αυτό. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι μόλις τελείωσε ο αγώνας για την εξεύρεση οικονομικών πόρων για να ξεκινήσει το έργο, τα πράγματα εξελίχθηκαν μόνα τους. Φευ! Το τέρας της γραφειοκρατίας καραδοκεί. Στο χωριό λένε ότι:“ Κάλιο σφαίρα τουρκική, παρά πένα ελληνική”.

 

Έχω την τύχη να γνωρίζω από κοντά την ιστορία της εκτέλεσης του έργου και κάποια στιγμή θα πρέπει να αναφερθούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι που βοήθησαν να ολοκληρωθεί – στους οποίους βέβαια οφείλεται τουλάχιστον ένα δημόσιο ευχαριστώ…

 

Η γραφειοκρατία λοιπόν υπήρξε τροχοπέδη από την πρώτη στιγμή που θεμελιώθηκε η Μονή επί Τουρκοκρατίας και ο λόγος ήταν ο “νόμος του Ομάρ” ή “Συνθήκη του Ομάρ”. Ο νόμος αυτός καθόριζε τις σχέσεις μεταξύ μουσουλμάνων και μη μουσουλμάνων. Μεταξύ άλλων αναφέρει ότι απαγορεύεται η θεμελίωση νέων ναών που δεν υπήρχαν πριν την οθωμανική κατάκτηση. Όταν κατ’ εξαίρεση δινόταν άδεια να χτιστεί χριστιανικός ναός, αυτός δεν έπρεπε να είναι πιο ψηλός από τα τζαμιά ή ακόμη και από το ύψος ενός έφιππου μουσουλμάνου στρατιώτη. Για να μπορέσουν οι χριστιανοί να κερδίσουν ύψος στους ναούς, χωρίς να παραβιάσουν το νόμο, αναγκάστηκαν να σκάβουν και να χτίζουν το ναό βαθιά μέσα στο χώμα. Γι ΄αυτό, όταν μπαίνει κανείς στο καθολικό της Μονής Ταξιαρχών, κατεβαίνει κάποια σκαλιά. Φανταστείτε λοιπόν πόση επιρροή και χρήματα έπρεπε να καταβάλλουν οι φτωχοί Κουσκότες στον Τούρκο κατακτητή για να πάρουν άδεια οικοδόμησης της Μονής…

 

Τελικά η ιστορία βρίθει μικρών σημαντικών λεπτομερειών που συχνά ξεχνούμε ή αγνοούμε- η Μονή Ταξιαρχών ευτυχώς κρύβει ακόμη πολλές. Είμαστε λοιπόν ευλογημένοι, διότι ζούμε σ΄αυτό τον τόπο, όπου με μια μικρή βόλτα σε μνημεία όπως η Μονή Ταξιαρχών και με οδηγό την περιέργεια και την φιλομάθεια μπορούμε να αντλήσουμε σεβασμό για το παρελθόν ταυτόχρονα με  έμπνευση και αισιοδοξία για το μέλλον…

 

 

Κλωνάρας Θεόδωρος