Πέτρος Χ. Λόλας

 

Το Άρθρο γράφτηκε με αφορμή τα προγράμματα του  Δήμου «Πολιτιστικό  Καλοκαίρι» τα τελευταία  πέντε -έξι χρόνια.  Περιεργαζόμενος  αυτά  τα Προγράμματα και ότι περιέχουν αναρωτήθηκα ΄Αλήθεια, τι είναι Πολιτισμός και εάν ο Πολιτισμός αφορά μόνο την Πόλη, ή και τα χωριά του Δήμου΄

Πολιτισμός, κατά την ταπεινή, προσωπική μου άποψη,  οπωσδήποτε δεν είναι  το «άρτος και θεάματα» Δενείναιοι χοροί, τα πανηγύρια,  οι μουσικές βραδιές,  οι παρελάσεις, τα Riverparty και τα παρόμοια. Τουλάχιστον όχι μόνο αυτά. Και όχι τα ποιο χαρακτηριστικά, αναγκαία  πολιτιστικά δρώμενα.

Τα γραπτά λένε «Πολιτισμός είναι το σύνολο των υλικών, πνευματικών, τεχνικών και καλλιτεχνικών επιτευγμάτων που δημιουργεί ένα κοινωνικό σύνολο, ή ένας λαός κατά τη διάρκεια της ιστορικής του εξέλιξης»

Πολιτισμός, πρώτα και πριν από όλα, είναι η Παιδεία μας. Δηλαδή, η διάπλαση – διαμόρφωση της προσωπικότητας μας μέσα στην Κοινωνία. Γίνεται διαχρονικά, με διάφορους τρόπους  και εξελίσσεται.

Έχει σημασία να γραφτεί εδώ ότι οι αρχαίοι πρόγονοι μας είχαν ωςαντίστοιχη λέξη για τον Πολιτισμό τη λέξη Παιδεία.

Πρακτικά, Πολιτισμός είναι το πως μια Κοινωνία οργανώνεται, δημιουργεί, επικοινωνεί και εκφράζεται υλικά και πνευματικά που σκοπό έχει όχι μόνο την επιβίωση των μελών της, αλλά κυρίως την εξασφάλιση ολοένα και καλλίτερων συνθηκών στην καθημερινότητα.

Και  η καθημερινότητα είναι μια πολυδιάστατη έννοια, με υλικές,  πνευματικές, τεχνικές  και   καλλιτεχνικές  ανάγκες-απαιτήσεις  του ατόμου. Προπαντός πνευματικές που αφορούν τις αισθήσεις και την ψυχή μας.

Πολιτισμός είναι η καθαρή πόλη, το καθαρό χωριό. Είναι ο ευπρεπισμός της πόλης και του χωριού.

Βρίσκεσαι στην Πλατεία γειτονικής πόλης και περιφέροντας  γύρω το βλέμμα σου  κάτι σκιρτάει μέσα  σου, αγαλλιάζει  τις αισθήσεις  και την ψυχή σου,  αντικρίζοντας μεγάλες επιφάνειες με καλλιτεχνικά graffiti.Δεν βλέπεις καμιά ασχήμια.

Στην Πόλη μας κάθε επισκέπτης όταν βρεθεί στην Πλατεία αυθόρμητα θα αναρωτηθεί και θα ρωτήσει κιόλας «πως και κανείς ως τώρα δεν φρόντισε να διώξει  την ΄ασχήμια΄ στους μεγάλους τοίχους κάποιων πολυκατοικιών, τι κάνει ο ΄αρμόδιος΄»

Αντίστοιχα το ίδιο παρατηρεί κάποιος και  μέσα σε αρκετά χωριά με μεγάλα αντιστηρικτικά τοιχία. Τι ρόλο και νόημα έχουν οι Εκπολιτιστικοί-Επιμορφωτικοί Σύλλογοι  (ΕΕΣ). Ο ευπρεπισμός της πόλης είναι  καθήκον-υποχρέωση του σχετικού Αντιδημάρχου και στα χωριά των ΕΕΣ.

Πολιτισμός είναι η μέριμνα της Πολιτείας στις διάφορες δομές της  για την πνευματική καλλιέργεια των πολιτών της. Πολιτισμός είναι  η από μέρους της Πολιτείας   και των δομών της εξασφάλιση  της Παιδείας για όλους τους πολίτες. Πνευματικός Πολιτισμός.

Το Πολιτιστικό Καλοκαίρι του Δήμου Γρεβενών  πότε θα ευδοκήσει να  συμπεριλάβει σε εκδηλώσεις του και κάποια χωριά; Ο Πολιτισμός δεν πρέπει να αφορά μόνο την Πόλη, αλλά οπωσδήποτε και αρκετά   χωριά. Εκτός και εάν δεν σας νοιάζουν ΄οι χωριάτες΄ πολιτιστικά,  αλλά μόνο εκλογικά. Πως και  γιατί υπόσχεστε ότι θα φροντίσετε να δώσετε ζωή στα χωριά!  Μόνο με χορούς και πανηγύρια! Μια φορά το χρόνο και οργανωμένα όχι από το Δήμο, αλλά από τους τοπικούς ΕΕΣ!

Πόσο δύσκολο είναι διάφορες βιντεοσκοπημένες πολιτιστικές εκδηλώσεις, π.χ. των Γυμνασίων-Λυκείων Γρεβενών, των Μανιταρόφυλων,  του Μουσικού Γυμνασίου Σιάτιστας, κ.α. να  αποτελέσουν μέρος του Πολιτιστικού Καλοκαιριού και να παιχτούν σε χωριά!

Πνευματικός Πολιτισμόςείναι  και τα γράμματα (λογοτεχνία) και οι τέχνες (θέατρο, μουσική, ζωγραφική, κ.α.). Οι βιντεοσκοπημένες πολιτιστικές εκδηλώσεις θα φέρουν  στα χωριά και τα γράμματα και τις τέχνες.

 Όλοι μάθαμε στα Σχολειά μας  πώς  οι αρχαίοιμας πρόγονοι ΄καλλιεργούσαν΄ το πνεύμα,  την ψυχή  και την κρίση των πολιτών με ελεύθερη είσοδο σε θεατρικές παραστάσεις. Οι Τέχνες θεωρούνταν κοινωνικό αγαθό και υποχρέωση της Πολιτείας να το εξασφαλίσει σε όλους, ιδιαίτερα στους οικονομικά αδύναμους. Δεν ήταν μόνο ψυχαγωγία, αλλά παράλληλα και δημοκρατική παιδεία του πολίτη.

Έτσι γινόμαστε Πολίτες με ενσυναίσθηση των Υποχρεώσεων μας και  των Δικαιωμάτων μας.

Πολιτισμός δεν είναι η βία, η παραβατικότητα, ο σεξισμός, οι πόλεμοι και   ο νόμος «το δίκαιο του ισχυρότερου»

Πολιτισμός  είναι η  αναβίωση και ανάδειξη των εθίμων και παραδόσεων καθώς και κάθε άλλης δράσης που θα  συγκινήσει,  θα ευφράνει και θα εξελίξει  το νου, τις αισθήσεις και την ψυχή του ατόμου. Θα φέρει ποιο κοντά τους ανθρώπους. Όχι μόνο της Πόλης, αλλά και των χωριών. Όχι  όμως  μόνο  με χορούς και πανηγύρια, όπως γράφτηκε παραπάνω.

Ο Πολιτισμός είναι πολλά πράγματα, χωριστά και  μαζί.

Πολιτισμός είναι ο αυτοσεβασμός και προπάντων ο σεβασμός στον συνάνθρωπο και της αξιοπρέπειας του. Πολίτες στην Πόλη και στα χωριά έχουν τα ίδια δικαιώματα.

Πολιτισμός είναι ο σεβασμός στο Περιβάλλον. Η σημασία που έχει το περιβάλλον- δάση, βουνά, ποτάμια, ατμόσφαιρα, άγρια ζωή, φυτά- στη ζωή του ανθρώπου και πανέμορφα  τοπία της φύσης γιατί δεν αποτελούν μια πολιτιστική  ενημέρωση των κατοίκων των χωριών; Δεν στοιχίζει κιόλας παρά ελάχιστα, όμως προκαλεί  σημαντική   ψυχική ανάταση.  Αυτήν την έχουν μεγάλη ανάγκη οι κάτοικοι των σχεδόν έρημων χωριών.  Θα  πάρουν μια ΄βαθιά ανάσα΄.

Πολιτισμός είναι ο σεβασμός στους  Θεσμούς, τους κανόνες της Πολιτείας και της Κοινωνίας.

Πολιτισμός είναι ο ευπρεπής-κόσμιος λόγος, όποιος και αν τον απευθύνει, σε όποιον και αν τον απευθύνει.

Πολιτισμός δεν είναι να εκστομίζονται απρεπείς εκφράσεις οπουδήποτε και προπάντων στη Βουλή. Δεν τιμάει όχι μόνο τη Βουλή, αλλά προσβάλει και περιφρονεί και τον Πολίτη και αυτό δεν είναι Πολιτισμός.

Πολιτισμός είναι να αναγνωρίζουμε παντού τους ικανούς και πρόθυμους και  να δεχόμαστε την αξία και το ήθος όσων τα έχουν.

Πολιτισμός  (υλικός) είναι και  η εξασφάλιση από την Πολιτεία  εκείνων των  υποδομών και μέσων παραγωγής  για  μια  αποδεκτή καθημερινότητα, όπως γράφτηκε και παραπάνω.

Πολιτισμός είναι  να μην υποσχόμαστε ότι δεν μπορούμε να υλοποιήσουμε.  Πολιτισμός είναι να κρατάμε το λόγο μας, να έχουμε μπέσα όπως λέμε.

Πολιτισμός είναι ο αθλητισμός. Πολιτισμός είναι το «ευ αγωνίζεσθε»  Πολιτισμός είναι να  χάνεις, αλλά να έχεις   την Ενσυναίσθηση και να  συγχαίρεις ειλικρινά τον αντίπαλο.

Πολιτισμός είναι ο εθελοντισμός και η αλληλεγγύη στον ευάλωτο συνάνθρωπο μας.

Πολιτισμός είναι και η φιλοζωία, αλλά παράλληλα και η μέριμνα της Πολιτείας για την προστασία του πολίτη από τα αδέσποτα.Ατυχώς, ακόμα δεν αναπτύξαμε τον απαιτούμενο Πολιτισμό και η προστασία του Πολίτη, ιδιαίτερα του αδύναμου δεν είναι εξασφαλισμένη και συχνά διαβάζουμε για πολύ σοβαρά περιστατικά.

Τι είναι ο Πολιτισμός το είπαν και διάσημες προσωπικότητες,  φιλόσοφοι, συγγραφείς, πολιτικοί, καλλιτέχνες και  άλλοι.

«Ο Πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας» -Μελίνα.

«Μέγιστος  εχθρός των εξουσιών ο Πολιτισμός» – Αποδίδεται στον Αριστοτέλη, αλλά δεν βρέθηκε σε κανένα γραπτό του.

«Σας παρακαλώ να δοθείτε εις τας σπουδάς σας, διότι τα γράμματα είναι η προκοπή του ανθρώπου» -Κολοκοτρώνης,  στην εμβληματική του Ομιλία στην Πνύκα  στους μαθητές του πρώτου Γυμνασίου της Αθήνας.

«Χωρίς Πολιτισμό, δεν υπάρχει μέλλον»(Noculture, nofuture), Κορίν Μασιερό, Γαλλίδα ηθοποιός στο γυμνό στήθος της σε ειδική τελετή, διαμαρτυρόμενη για πολύμηνο κλείσιμο πολιτιστικών χώρων και δομών.

Ο Πολιτισμός συμβάλλει καθοριστικά στην ευημερία του ατόμου  και της Κοινωνίας

Ο Πολιτισμός είναι η ΄ταυτότητα΄ μια Κοινωνίας στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Ένα παγκόσμιο πολιτικό σύνθημα λέει «Μια Κοινωνία χωρίς Πολιτισμό, δεν έχει μέλλον»

Και ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος,  σύγχρονος βιβλιογράφος,  ποιητής, κριτικός λογοτεχνίας, είπε πρόσφατα «Μια κοινωνία χωρίς πολιτισμό είναι μια κοινωνία που κινδυνεύει»

Πηγές: ΤΝ,  Βικιπαιδεία,  Διαδίκτυο