Ορθοδοντικός Δώρα Μπαρτζιώκα

center

Euromedica

euromedica ygeia

Η πολιτική πέθανε, ζήτω η Πολιτική… ( του Ελευθέριου Τζιόλα)

Από την ”ξύλινη γλώσσα”, στο facebook και το tweeter.

            ———————————————————————

            Η έκπτωση αξιών, αρχών και  πολιτικής  ουσίας συντελείται, χωρίς ανακοπή, ή οποιαδήποτε, έστω μερική, ανάσχεση, τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα αυτών της περιόδου της κρίσης. Η έκπτωση αυτή, προσλαμβάνοντας χαρακτηριστικά εκκένωσης και κάθε έννοιας από το πραγματικό, βαθύτερο πολιτικό της νόημα, αποτελεί μέρος της συνολικότερης απαξίωσης της Πολιτικής.

            Η παλαιότερη συζήτηση περί ”ξύλινης  γλώσσας” δεν υφίσταται πλέον, όχι γιατί η τρέχουσα, χρησιμοποιούμενη γλώσσα πολιτικής επικοινωνίας  ανανεώθηκε και μετασχηματίσθηκε, γενόμενη πιο ελκτική, πιο φρέσκια, πιο αντιπροσωπευτική των νοημάτων και των ζητουμένων, ώστε να μην υπάρχει λόγος μιας ”γλώσσας” πιο λειτουργικής, ικανής να αποδώσει, να εκφέρει πιο ζωντανά, πιο σύγχρονα τη σκέψη, την ανάλυση, τους στόχους και  την προοπτική. Η σχετική συζήτηση (και το ενυπάρχον αίτημα, περί αλλαγής της ”ξύλινης γλώσσας”), δεν υφίσταται γιατί το σύνολο της πολιτικής συζήτησης, του δημόσιου διαλόγου, της ουσιώδους επικοινωνίας έχει παρακμάσει, έχει εκπέσει, ώστε τα θέματα που συνδέονται με την ποιότητα του ”μέσου” που συνήθως σφραγίζει και το μήνυμα, δηλαδή τη ”γλώσσα”, να έχουν, μαζί με τα  πρώτα  υλικά, συμπαρασυρθεί στο  απορριμματοφόρο…

            Παράλληλα, η ισοπεδωτική ”ευκολία”, η προχειρότητα της ταχείας αντίδρασης και της αβασάνιστης θέσης, η αβαθής αποδοχή απόψεων, η ανάδραση με επιφανειακές συμφωνίες στα social media, με προέχουσα τη θέση τoυ facebook, όπου μ΄ ένα like ”έχεις τοποθετηθεί”, με μία εξυπνακίστικη ατάκα ”έχεις καθαρίσει”, ή μ΄ένα tweet έχεις καλύψει τη ζωτική ανάγκη κατεύθυνσης του έθνους (!), διαμορφώνει μια κατάσταση τελματώδους ρηχότητας κι ένα περιβάλλον α-πολιτικό, με  διάχυτο έναν λεκτικό εκβαρβαρισμό.  

Δεν υπάρχουν σημάδια, πέρα από ορισμένες αξιομνημόνευτες (αντι)στάσεις και όντως δημιουργικές προσπάθειες ελάχιστων ανθρώπων του πνεύματος,  που να δείχνουν ότι μπορεί να αντιστραφεί θετικά αυτή η κατάσταση, απέναντι σε μια τέτοια απαξιωτική καταιγίδα, όταν, μάλιστα, αυτή αποκτά πλανητικές διαστάσεις.

            Σ’ αυτό περιβάλλον, το οποίο απαιτεί πολυεπίπεδες απαντήσεις και συστηματική προσπάθεια αναπροσανατολισμού, η πολιτική επιβίωση αποκτά στοιχεία προσαρμογής τέτοια που ακυρώνουν την πρωταρχική σημασία και την ουσία της Πολιτικής, τείνουν στον χαμαιλεοντισμό, ή  στον   μεταμορφισμό, συνιστώντας, μάλλον, πολιτική λαθροβίωση, κι ούτε κάν  επιβίωση.  

             Τί είναι το νέο ”αφήγημα” που (ανα)ζητείται ;

             ———————————————————

             Έτσι, η έννοια του πολιτικού Σχεδίου, ή ακόμα του πολιτικού Προγράμματος, αντικαταστάθηκε από την έννοια του ” αφηγήματος”.

            Νέο αφήγημα αναζητεί η κυβέρνηση κι ο ΣΥΡΙΖΑ, κατά τις υπουργικές και στελεχιακές του επισημάνσεις. Ενώ, η Θεσσαλονίκη (η ΔΕΘ), αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία  για να ξεδιπλώσει ο πρωθυπουργός το νέο του αφήγημα, αφού το  περίφημα ”πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης” (του 2015) και σαν όρος, και σαν σημαινόμενο, και σαν περιεχόμενο παράγει αρνητικά ανακλαστικά και ενοχικούς συνειρμούς.

            Η ”Ν.Δ.” στον ίδιο ”αφηγηματικό αστερισμό” κατηγορεί την κυβέρνηση ότι  «δεν έχει αφήγημα, αφού το success story της δεν περπατάει», αλλά και η κυβέρνηση ανταπαντά ότι «δεν έχει αφήγημα η Ν.Δ., αφού η υπόθεση της “σύντομης παρένθεσης” κατέπεσε». Επίσης, «απουσία αφηγήματος» καταμαρτυρεί στη ”Ν.Δ.” η ηγεσία του  ΠΑΣΟΚ, εν αντιθέσει με τον Ε. Βενιζέλο, που κρίνει τη ”Ν.Δ.” αξιανάγνωστη και με ”αφήγημα επαινετής προσπάθειας”. Παράλληλα, ακούμε ότι «η Δημοκρατική Συμπαράταξη δεν έχει άλλο αφήγημα από την πάση θυσία επιστροφή στη νομή της εξουσίας», ενώ και η ίδια η ηγεσία της θέτει ως κεντρικό της καθήκον τη ”διατύπωση ενός νέου, σύγχρονου αφηγήματος για την Ελλάδα και το μέλλον της”. Ακόμα, κριτικές προς το ”Ποτάμι”, υπογραμμίζουν  ότι «το μόνο αφήγημα του Ποταμιού είναι ο επικεφαλής του».

            Η έννοια του αφηγήματος, εδώ, δεν αποτελεί ένα επιτυχημένο δάνειο από τη σφαίρα της λογοτεχνίας,  -σφαίρα εν πολλοίς εξοστρακισμένη από τους καριερίστες της πολιτικής-, αλλά, έναν light μεταμορφισμό της έννοιας  του Σχεδίου ή/και του Προγράμματος, που προϋποθέτουν υψηλότερες απαιτήσεις και έχουν αξιώσεις στη διαμόρφωση και εκτύλιξη τους. Ένας μεταμορφισμός, που δεν είναι μόνον εννοιολογικός, αλλά ουσιώδης, αφού συνδέεται και παραπέμπει όχι στην αυστηρότητα, τη συνεκτικότητα, τις προτεραιότητες και τις  δεσμεύσεις ενός Σχεδίου, παρά στη γλαφυρότητα μιας αφήγησης, στην υπνωτική ατμόσφαιρα ενός μυθιστορήματος και στην παραμυθία ενός καλύτερου μέλλοντος  !

            Ούτε, μπορεί να περάσει απαρατήρητη, η σταδιακή, και για την τρέχουσα περίοδο, πλήρης ακύρωση της έννοιας του ”οράματος” (ως έννοια ιδεολογική και αρχών μετασχηματισμού) και η ενσωμάτωση της, η χώνευση της, στην έννοια του ”αφηγήματος”, πράγμα που συνιστά μια ακόμα επιλογή  αποκαθήλωσης ηθικών – ιδεολογικών αξιών που απαρτίζουν το ”όραμα”.

            Η εγκατάσταση του ”αφηγήματος”, στη θέση και αντί των όσων καίριων παραπάνω αναφέρθηκαν, οδηγεί και στην ακύρωση της έννοιας, –  κυρίως της ανάγκης -, της στρατηγικής, ως το νήμα που δένει, διατρέχει και πραγματώνει τους στόχους του Σχεδίου, με τους συσχετισμούς, με την μεταβαλλόμενη πραγματικότητα και με την συστοιχημένη κίνηση προς το όραμα.

            Δεν είναι, βέβαια, λίγες οι περιπτώσεις που χρησιμοποιείται η έννοια ”στρατηγική” στην τρέχουσα πολιτική διάλεκτο. Όμως, σε καμία των περιπτώσεων  δεν  κατέχει το πραγματικό της νόημα. Δεν αποτελεί μια επιχειρησιακή αντίληψη – οργάνωση – γραμμή, παρά ένα τέχνημα, μια τακτική, ένα επινόημα. Η στρατηγική υποβαθμίσθηκε και μεταλλάχθηκε σε κάποια ”κόλπα”, σε μια συνταγή εντυπωσιασμού και ελιγμών, με σημαντική τη θέση των επικοινωνιακών μέσων και τεχνικών, ώστε να εγκλωβίζει την κοινή γνώμη αποσπώντας μία κάποια  συναίνεση της  και να μειώνει ή/και να ακυρώνει την απήχηση της κυρίαρχης αντιπολίτευσης. Έπαψε, δηλαδή, να αποτελεί την επιχειρησιακή επεξεργασία για την εκδίπλωση, την ανάπτυξη και την πραγμάτωση ενός κοινωνικού  και πολιτικού Σχεδίου, ενός Προγράμματος.

            Ταυτότητα και περιεχόμενο ή ”πρόσημα” ;

            —————————————————–

            Ένα, ακόμα, γλωσσικό, εννοιολογικό σύμπτωμα άξιο προσοχής, με εκτεταμένη χρήση είναι ο όρος ”πρόσημο”.

            Όταν οι πολιτικοί παράγοντες αναφέρονται στον χαρακτήρα, στην ταυτότητα μιας πολιτικής, αντί να μιλήσουν για την ουσία, τους σκοπούς και την ποιότητά της, μιλάνε για το πρόσημό της.  ”Ποιό θα είναι το πρόσημα της πολιτικής της Ν.Δ. ;”, διερωτάται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, η ”κυβέρνηση δεν έχει θετικό πρόσημο στην πολιτική της, ούτε θετικό προσανατολισμό”  αντιτείνει η ”Ν.Δ.”. Ενώ, και ”η Δημοκρατική Συμπαράταξη  οφείλει να αποκτήσει θετικό πρόσημα στις πολιτικές και τις παρεμβάσεις της”, και το ”Ποτάμι”, επίσης, αναλόγως.

            Το ίδιο, βέβαια, είναι εξαιρετικά σύνηθες σε κάθε στιγμή αδυναμίας ή αμηχανίας πολιτικών  στελεχών, που δεν έχουν την ικανότητα να δουν βαθύτερα και να αναλύσουν μια πολιτική, ή μια εξέλιξη. Τότε ο βολικός χαρακτηρισμός ”θετικό” – ”αρνητικό” είναι ένα σωσίβιο, αλλά και ένα κούφιο μήνυμα.

            Τα πρόσημα είναι δύο : θετικό (+), αρνητικό (-). Επιμένουν, λοιπόν,  να τοποθετούν τους εαυτούς στις πολιτικές με θετικό πρόσημο (!) και τους αντιπάλους τους με αρνητικό. Στην έσχατη επέκταση της αυτή η αντίληψη, δηλαδή, μέχρι το σημείο εκείνο όπου γίνονται πλήρως ξεκάθαρες, λαγαρές οι διαφορές, δεν περιλαμβάνει το συντηρητικό και το προοδευτικό,  το νεοφιλελεύθερο και το σοσιαλιστικό, αλλά θετικό και αρνητικό πρόσημο. Η κατ΄ αυτόν τον τρόπο απάλειψη των διαφορών και των εν δυνάμει εναλλακτικών προοπτικών, συνεπάγεται μια πολιτική απονεύρωση, ένα ιδεολογικό γκρί, έναν απλωμένο χυλό. 

            Αυτό το άνευ περιεχομένου ισοζύγιο (θετικό – αρνητικό), αυτή η επίπεδη αριθμητική εκκενώνει απόλυτα την Πολιτική από την αποστολή και  περιεχόμενό της και εγκαθιστά μια α-πολιτική οπτική για τα πράγματα, χωρίς κοινωνική ρίζα και αναφορές, χωρίς ταυτότητα, κινητήριο όραμα και εναλλακτικές.

            Κι όμως, το κρίσιμα αναγκαίο μπορεί, και πρέπει, να γίνει.

            ————————————————————————–

            Μέσα  απ΄ όλα αυτά, και άλλα, που συνιστούν στάσεις προσαρμογής , -αντί για αγώνα ανατροπής -, ενός περιβάλλον γενικευμένης πολιτικής έκπτωσης, οι απαντήσεις δεν είναι πλέον, μέσα σ΄ αυτό το μαζικό τέλμα, ούτε  απλές, ούτε  εύκολες. Το, δε, υπαρκτό και διαθέσιμο δυναμικό, με ήθος, ανάστημα, ποιότητα και ικανότητες, δηλαδή, ο απολύτως κρίσιμος, καταλυτικός παράγοντας για τη δημιουργία μιας επιταχυνταντικής αλυσιδωτής διεργασίας, ενώ πράγματι υφίσταται, είναι λιγοστό, διάσπαρτο και ασυντόνιστο. Το δυναμικό αυτό, σαν ένα είδος ”άλας της γης”, απαιτείται να δείξει την μέγιστη μεταξύ των στελεχών του αλληλοκατανόηση, αλληλεγγύη και αλληλοτροφοδοσία και να καταπιαστεί με τον συντονισμό του και το πράγματι εγερτήριο, ανορθωτικό έργο του.

            Εξ  άλλου, κι ο μέσος επταετής πολιτικός κύκλος (στην προκειμένη περίπτωση ο επταετής κύκλος της κρίσης, 2010 -2017), που αποτελεί τον επιβεβαιωμένο από την ιστορία μας, χρονικό κύκλο μετάβασης από την μία περίοδο στην επόμενη, τείνει να ολοκληρωθεί.

            Τρία κομβικά στοιχεία πρέπει, – και οι διάσπαρτες σημαντικές επεξεργασίες δείχνουν ότι και μπορούν -, να αποτελέσουν, τις ελάχιστες ενότητες για την εγερτήρια αυτή διαδικασία, για την ουσιαστική νοηματοδότηση της νέας Πολιτικής : Ανάλυση, Σχέδιο, Υποκείμενο (κοινωνικό – οικονομικό- πολιτικό).

Ελευθέριος Τζιόλας

Πανόραμα Γρεβενών, 10 Αυγούστου 2017