Η ποίηση στη 10-ετία του 1940 – 1950.
Πραγματοποιήθηκε και φέτος, τρίτη συνεχόμενη χρονιά, στην Κρανιά Γρεβενών, το 3ο Διαβαλκανικό Φιλολογικό Συνέδριο, με θέμα την…
(Ελληνική και Βαλκανική) Ποίηση της δεκαετίας του 1940-1950. Η επιστημονική και οργανωτική εποπτεία του συνεδρίου ανήκουν στον Καθηγητή της Νεοελληνικής Φιλολογίας του Παν/μιου Ιωαννίνων κ. Γιάννη Μότσιο. Οι συνεδρίες πραγματοποιήθηκαν στο νεόδμητο Δημοτικό Σχολείο της Κρανιάς, αρχιτεκτονικό στολίδι και χώρο πολιτισμού, όπου στεγάζεται και η νέα βιβλιοθήκη του χωριού. Η τελευταία συνεδρία της Κυριακής, 6/09//2015 πραγματοποιήθηκε στο χώρο του ξενοδοχείου PindosResort, που φιλοξένησε και φέτος τους συνέδρους. Το συνέδριο στήριξαν οικονομικά: η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, το Παν/μιο Ιωαννίνων αλλά και ιδιώτες με οικονομικές προσφορές (Νίκος Μότσιος, Παναγιώτης Μάνιος, και δύο ανώνυμες προσφορές από ποιητή και ποιήτρια). Οι Καθηγητές του Παν/μιου Ιωαννίνων Απόστολος Μπενάτσης και Γεωργία Λαδογιάννη και η Εκπαιδευτικός-Μουσικός Καλλιόπη Μπεκιάρη αποτελούσαν τα μέλη της οργανωτικής Επιτροπής, ενώ η κ. Σοφία Πολυδώρου ήταν η Γραμματέας του Συνεδρίου. Το συνέδριο πλαισιώθηκε από την εκπληκτική φωνή του Κώστα Γιαλίνη, που απήγγειλε ποίηση (Ιουλία Αγοράστη, Άννα Δερέκα, Έστα Τσιγκάνου, Παναγιώτης Γεωργουδής και Ανδρέας Αθ. Λάζαρης), ενώ υπήρξε και συναυλία με γνωστά τραγούδια (μελοποιημένη ποίηση: Ρίτσος, Αναγνωστάκης, Σικελιανός, Βρεττάκος κ.α) κιθάρα και βιολί από το Νίκο Ματθαίου και την κόρη του Δέσποινα. Χαιρετισμούς απηύθυναν: ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης Γρεβενών Κανναβός Κώστας, ο Σίμος Ζαγκανίκας, Διευθυντής Κεντρικής Δημόσιας Βιβλιοθήκης Γρεβενών και ο Θανάσης Γκιζέλης, πρόεδρος του Δ.Δ. Κρανιάς.
Στο επιστημονικό πεδίο ακούστηκαν σημαντικές ανακοινώσεις, που ανέλυσαν επιμέρους θέματα της γνωστικής περιοχής του Συνεδρίου, εν πολλοίς διευρύνοντας, ανανεώνοντας αλλά και αντιπροτείνοντας νέα στοιχεία, ουσιαστικά για την επιστημονική έρευνα. Ομιλητές ήταν οι: Γεωργία Λαδογιάννη, Απόστολος Αθανασάκης, Ελένη Σιωμοπούλου, Απόστολος Μπενάτσης, Κώστας Σαχινίδης, Καλλιόπη Μπεκιάρη, Θανάσης Κούγκουλος, Ανδρέας Αθ. Λάζαρης, Βασιλική Χατζηκυριάκου, Πάνος Γεωργουδής, Γιάννης Μότσιος. Διαβάστηκαν οι ανακοινώσεις των : Δημήτρη Κόκορη και Κώστα Κονταξή. Ουσιαστική υπήρξε η συμμετοχή των βαλκάνιων ομιλητών. Από την Αλβανία οι: Νίκος Κατσαλίδας και Γιάννη Μάλλιο. Από τη Ρουμανία ο Valeriu Mardare. Από τη Βουλγαρία ο Σπαρτάκ Παρτσαλέφσκι. Φωτίστηκαν και αναδείχτηκαν ουσιαστικές πλευρές των σχέσεων της βαλκανικής ποίησης την περίοδο της Κατοχής και της Αντίστασης, αποδεικνύοντας την ανάγκη περαιτέρω έρευνας των διακειμενικών και διαπολιτισμικών στοιχείων της ελληνικής και των άλλων βαλκανικών λογοτεχνιών.
Θερμές ευχαριστίες στο Γιάννη Τιουκάλια από τη Σιάτιστα, για την προσφορά του κρασιού, και στον Μπάμπη και τη Σοφία, ιδιοκτήτες του PindosResort, που απέδειξαν ότι ο επαγγελματισμός και η φιλία μπορούν να συνυπάρχουν. Η ομορφιά της φύσης και οι γαστριμαργικές απολαύσεις των δύο φίλων μάς συνόδευσαν για Τρίτη χρονιά. Τους ευχαριστούμε.
Χαιρετισμός
του διευθυντή της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Γρεβενών
Όταν οι νεότεροι Γρεβενιώτες,
μετά από χρόνια θα κάνουν και αυτοί το αναδρομικό τους ταξίδι, για να δουν το ταξίδι του Τόπου τους στον Χρόνο, τότε πιστεύω πως θα σταθούν στις σελίδες αυτές, αυτών των ημερών. Των ημερών που θα έχουν αποτυπωθεί με την ιδιαίτερη μελάνη της μνήμης. Των ημερών αυτών που φιλοδόξησαν να στρώσουν «τραπέζι» στον μουσεγέτη Απόλλωνα και στις εννιά κόρες του Δία και της Μνημοσύνης!…
Πλούσια τα εδέσματα, φερμένα απ’ όλες τις εσχατιές των Ελλήνων και πολυποίκιλα, φτιαγμένα το καθένα χωριστά με την ακαδημαϊκή συνταγή των μαστόρων της γνώσης και του λόγου!…
Και το παλιό κρασί, θα γεμίζει το εσωτερικό μας ποτήρι από μουσικές και απαγγελίες των ποιημάτων που έγιναν τραγούδια από τα χείλη του λαού μας και των μεγάλων συνθετών που έζησαν στο ξεγέννημα του πόνου!…
Αρχηφαμελιάρης και οικοδεσπότης της τάβλας είναι για άλλη μια φορά ο αιώνιος έφηβος, ο καθηγητής μας, ο Γιάννης Μότσιος. Θέλει ιδιαίτερη σπουδή και κόπο, ευθύνη και ανεξάντλητη υπομονή για να σηκώσεις το βάρος ενός πολιτιστικού γεγονότος και να το εναποθέσεις στην ιστορία των συμβάντων ενός Τόπου και μάλιστα με τα χρώματα του μοναδικού στο Πανελλαδικό γίγνεσθαι. Και ταυτόχρονα να ανυψώνεις και να αναδεικνύεις τον Τόπου σου, ως μοναδική κεντρικότητα. Μια κεντρικότητα όπου σέρνουν το χορό η Ποίηση, η Ιστορία, η Μουσική και η Λογοτεχνία!…
_ «Μη σηκώνεσαι όρθιος από το ατομικό σου ταμπούρι, δεν βλέπεις πως τα βόλια πέφτουν σα βροχή;» Τον καλεί η φωνή της καθεστηκυίας υποταγής. Μ’ αυτός τραβά για να φορτώσει τούτες τις ημέρες με περισσότερη ιστορία!… Ανυπόταχτος, ως αντάρτης. Αυτοστρατολογημένος ως ιδεολόγος!
Βαρυφορτωμένες ημέρες πρόπερσι στο 1ο Φιλολογικό Συνέδριο με θέμα: «Ελεγείες και πολεμικά θούρια στην Ελληνική Ποίηση, από τον 7ο αιώνα ως τις ημέρες μας».
Βαρυφορτωμένες ημέρες πέρσι στο 2ο Φιλολογικό Συνέδριο με θέμα: «Η Λυρική Ποίηση στη Λογοτεχνία από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας».
Το ίδιο βαρύ φορτίο σηκώνουν και τούτες εδώ οι ημέρες, του 3ου Φιλολογικού Συνεδρίου με θέμα: «Η Ποίηση της δεκαετίας 1940-1950».
Ήταν η δεκαετία που ο λαός μας «χόρδιζε» τον «ταμπουρά» του στην ιαχή της προσδοκίας, που στην τελευταία του χορδή έγινε θρήνος και έδωσε στον πόνο μελωδία, ρυθμό και μέτρο!… έκανε τον λόγο πτερόεντα και αντήχησε στις ρεματιές, στα περάσματα του θανάτου, στις λαγκαδιές και στις καρδιές των πονεμένων!… Τον πήραν στις φυλλωσιές τους οι ψηλές βαλανιδιές και σε κάθε κοινωνικό ανέμισμα τον αναπαράγουν. Έτσι έφτασε αναλλοίωτος στο χρόνο και στη δική μας τάβλα, μαζί με τις διαχρονικές θεότητες αυτού του Τόπου!…
Τα δάκρυα, οι σιωπές, οι στεναγμοί, οι θωπείες, η κραυγή μέσα από το σκοτεινό μονοπάτι της ψυχής παίρνουν μορφή, μορφοποιούνται σε έκδηλη έκφραση. Και οι πιστότερες αποτυπώσεις τους γίνονται με την εικόνα, την ποίηση και το τραγούδι!…
Παράξενη συμπεριφορά για τους Ευρωπαίους επιστήμονες και λαογράφους, «Τούτος ο λαός κάνει τον πόνο του τραγούδι και το χαμό του, τη απώλεια, μοιρολόγι!».
Ένας Τόπος γεμάτος ποίηση!
Ένας Λαός ποιητής!..
Ένας λαός που γνωρίζει την κρυφή δύναμη των λέξεων!…
Και σήμερα, που η παγκοσμιοποίηση με το αραχνό της- γκρίζο πέπλο απλώνεται και μας τυλίγει και καλύπτει με την οδυνηρή σιωπή της τα άνθη του Λόγου και που απονεκρώνει τους σπόρους της σκέψης, υπάρχουν πάροδοι αφύλακτοι όπου περνούν οι αισθήσεις μας και γίνονται δημιουργοί. Ξαναζωντανεύουν τους κόσμους τους παλιούς τους δοξασμένους, Πάροδοι που μας έφεραν όλους εδώ να μυσταγωγηθούμε με τις μούσες και να πάρουμε τ ο εκλεκτικότερο έδεσμα από το τραπέζι της αυτογνωσίας!…
Ευχαριστούμε τον αιώνιο έφηβο!… Και όλους τους συμποσούντες από το νέκταρ των ποιητών μας!…
Καλή επιτυχία στο Συνέδριο. Και ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Αντιπεριφερειάρχη, Καναβό Κωνσταντίνο, για τα καλά του λόγια, για τον έργο της Βιβλιοθήκης!…
Σίμος Ζαγκανίκας.
Λάζαρης Αθ. Ανδρέας