Παγκόσμια ημέρα ηπατίτιδας 28η Ιουλίου

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ

Τι είναι η ηπατίτιδα ;

Με τον όρο ηπατίτιδα εννοούμε την παθογένεια του ήπατος και συγκεκριμένα την δημιουργία σοβαρής φλεγμονής στο συκώτι.

Ποια είναι τα κυριότερα αίτια που μπορεί να οφείλονται για την πρόκληση της ηπατίτιδας ;

Η αιτιολογία εμφάνισης της ηπατίτιδας δεν είναι μοναδική, καθώς η πρόκληση της μπορεί να οφείλεται σε ποικίλους παράγοντες. Οι κυριότερες αιτίες που προκαλούν την τοξική ηπατίτιδα είναι:

Η υπερβολική ποσότητα κατανάλωσης αλκοόλ.
Τα φάρμακα και οι τοξίνες.
Η αυτοάνοση ηπατίτιδα (με ασαφή αιτιολογία).
Η ηπατίτιδα λόγω παθογόνων ιών στο σώμα (Ιογενής ηπατίτιδα). Πρόκειται για την συνηθέστερη και κυρίαρχη αιτία εμφάνισης της ηπατίτιδας.

Πόσοι και ποιοι τύποι ιογενούς ηπατίτιδας υπάρχουν και είναι ευρέως γνωστοί ;

Υπάρχουν 5 διαφορετικοί τύποι ιογενούς ηπατίτιδας, όπου κάθε ένας από αυτούς οφείλεται και σε διαφορετικό ιό. Βάσει αυτού, έχουμε τις εξής μορφές ιογενούς ηπατίτιδας:

Ηπατίτιδα Α
Ηπατίτιδα Β
Ηπατίτιδα C
Ηπατίτιδα D & E.
Ποια είναι η συμπτωματολογία της ηπατίτιδας και πως μπορεί να εκδηλωθεί στον ανθρώπινο οργανισμό ;

Σύμφωνα με τον βαθμό σοβαρότητας, η εκδήλωση της ηπατίτιδας μπορεί να χαρακτηριστεί ως ήπια, σταθερή και με ελεγχόμενη εμφάνιση, ή ως επιδεινούμενη κατάσταση, η οποία έχει ως άμεσο τρόπο αντιμετώπισης την μεταμόσχευση του πάσχοντος οργάνου.

Όταν η φλεγμονή επιμένει και υπερβαίνει το χρονικό διάστημα των 6 μηνών, χαρακτηρίζεται ως χρόνια ηπατίτιδα. Αντιθέτως, όταν παρουσιάζεται λιγότερο των 6 μηνών, τότε επρόκειτο για οξεία ηπατίτιδα. Τα επίπεδα νοσηρότητας και θνησιμότητας εμφανίζουν μεγαλύτερη αύξηση στην περίπτωση της χρόνιας.

________________________________________________________________

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α

Ιός της ηπατίτιδας Α (HAV): RNA ιός.

Αυξημένη συγκέντρωση ιού HAV στον φορέα: Στα κόπρανα.

Οδός μετάδοσης: Κοπρανοστοματική οδός

Αίτια / τρόποι μετάδοσης: Με νερό, τρόφιμα ή μολυσμένα αντικείμενα κάποιου υπάρχοντος φορέα με ηπατίτιδα Α.

Κύρια συμπτώματα ηπατίτιδας Α: Διάστημα εμφάνισης: < 8 εβδομάδες. Ναυτία, έμετος, διάρροια, χλωμό δέρμα, ίκτερος, πυρετός και πόνος στην κοιλιακή χώρα.

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Β

Ιός της ηπατίτιδας B (HBV): DNA ιός.

Αυξημένη συγκέντρωση ιού HBV στον φορέα: Κυρίως σε υγρά όπως ο ορός του αίματος, βιολογικά υγρά, σάλιο και δάκρυα.

Βιολογικά παράγοντα στα οποία ΔΕΝ ΑΝΕΥΡΙΣΚΕΤΑΙ ο ιός HBV: Κόπρανα, ούρα και ιδρώτα.

Οδός μετάδοσης: Παρεντερικά μέσω του αίματος (με ενέσιμη μορφή), με την σεξουαλική επαφή και κατά την γέννηση, όταν η ίδια η μητέρα είναι φορέας.

Αίτια / τρόποι μετάδοσης: Αίμα και παράγωγα, βιολογικά υγρά και βλεννογόνοι.

Ομάδες υψηλού κινδύνου: Οι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, τα μεταγγιζόμενα άτομα κ.λπ.

Κύρια συμπτώματα ηπατίτιδας B: Έμετος και ίκτερος.

Ποσοστά θνησιμότητας: Η οξεία ηπατίτιδα Β μπορεί σπάνια να οδηγήσει στο θάνατο.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Η μη έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη και σωστή αντιμετώπιση της χρόνιας ηπατίτιδας, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος, με αποτέλεσμα τον θάνατο.

________________________________________________________________

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C

Ιός της ηπατίτιδας C (HCV): RNA ιός.

Οδός μετάδοσης: Παρεντερικά (με ενέσιμη μορφή) και μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Αίτια / τρόποι μετάδοσης: Κυρίως μέσω μολυσμένου αίματος και παραγώγων του, σπανιότερα κατά τη γέννηση όταν η μητέρα είναι φορέας, αλλά και με το σεξ.

Ομάδες υψηλού κινδύνου: Χρήστες ναρκωτικών ουσιών, πολυμεταγγιζόμενα άτομα, άτομα που έχουν υποστεί μεταμόσχευση κ.α.

Κύρια συμπτώματα ηπατίτιδας C: Κυρίως ασυμπτωματική, διότι καθυστερούν. Στην χρόνια ηπατίτιδα C παρατηρείται ηπατική κίρρωση, καρκίνος και ανεπάρκεια ήπατος. Από αυτά μπορεί να επέλθει ακόμη και θάνατος.

________________________________________________________________

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ D

Ιός της ηπατίτιδας D (HDV): RNA ιός.

Εμφάνιση: Η ηπατίτιδα D στο άτομο εμφανίζεται, εφόσον ο ίδιος είναι ήδη χρόνιος ασθενής με ηπατίτιδα B. Οι δύο αυτές μορφές ηπατίτιδας, συνυπάρχουν συνδυαστικά. Η λοίμωξη από την ηπατίτιδα D δεν μπορεί να συμβεί απουσία του ιού της ηπατίτιδας Β.

Οδοί και τρόποι μετάδοσης: Η μετάδοση γίνεται παρεντερικά (με ενέσιμη μορφή), με το αίμα και τα παράγωγα του και σπανιότερα κατά τον τοκετό.

Ομάδες υψηλού κινδύνου: Τα άτομα που δεν έχουν καθόλου ανοσία στον ιό της ηπατίτιδας Β, είτε επειδή δεν έχουν εμβολιαστεί, είτε επειδή δεν έχουν νοσήσει στο παρελθόν. Οι χρήστες ναρκωτικών ουσιών, οι ασθενείς με τον ιό HIV, τα αιμοκαθαιρόμενα άτομα κ.α

Κύρια συμπτώματα ηπατίτιδας D: Μέσο χρονικό διάστημα εμφάνισης: 3 -7 εβδομάδες. Τα κυριότερα συμπτώματα είναι έμετος, ναυτία, μειωμένο αίσθημα πείνας, ίκτερος, αδυναμία, πυρετός, έντονα – σκουρόχρωμα ούρα κ.α.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Εάν δεν γίνει έγκαιρα η πρόληψη και διάγνωση της οξείας ηπατίτιδας D, τότε ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει κεραυνοβόλο ή χρόνια ηπατίτιδα, των οποίων η αντιμετώπιση είναι πιο σύνθετη και μακροχρόνια. Στις περιπτώσεις αυτές οι ασθενείς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου.

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ E

Ιός της ηπατίτιδας Ε (HΕV): RNA ιός.

Οδός μετάδοσης: Κυρίως μέσω της κοπρανοστοματικής οδού.

Αίτια / επιπλέον τρόποι μετάδοσης: Η συνηθέστερη πηγή μόλυνσης είναι το μολυσμένο νερό, ενώ σπανιότερα μπορεί να μεταδοθεί από την άμεση επαφή μεταξύ των ατόμων και κατά τον τοκετό.

Ομάδες υψηλού κινδύνου: Η ηπατίτιδα Ε απαντάται παγκοσμίως, αλλά η νόσος είναι πιο συχνή στην Ανατολική και Νότια Ασία.

Κύρια συμπτώματα ηπατίτιδας Ε: Μέσο χρονικό διάστημα εμφάνισης: 5 – 6 εβδομάδες. Τα συνηθέστερα είναι: Χαμηλός πυρετός όπου μπορεί να αυξηθεί σταδιακά, μειωμένο αίσθημα πείνας, ναυτία και έμετος. Ακόμη, μπορεί να παρουσιάσει έντονο πόνο στις αρθρώσεις και στην κοιλιακή χώρα, εξανθήματα, ίκτερο, ωχρά (λευκά) κόπρανα και ηπατομεγαλία.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Εάν δεν γίνει έγκαιρη πρόληψη και διάγνωση της οξείας ηπατίτιδας Ε, τότε ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει κεραυνοβόλο ηπατίτιδα. Στην περίπτωση αυτή, οι ασθενείς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου.

ΠΡΟΛΗΨΗ, ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΤΥΠΟΙ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ	ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ	ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ	ΘΕΡΑΠΕΙΑ
ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α	-Εμβολιασμός κατά της Ηπατίτιδας Α. -Παροχές σε ασφαλές πόσιμο νερό. – Πρακτικές καλής ατομικής υγιεινής.	– Aνίχνευση αντισωμάτων ανοσοσφαιρίνης G, ειδικών για τον HAV στο αίμα, μέσω εργαστηριακού ελέγχου. – Άλλες εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις.	ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ειδική θεραπεία για την ηπατίτιδα Α. Συνίσταται η αποφυγή πολλών φαρμάκων π.χ Παρακεταμόλη.
ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ B	– Εμβολιασμός κατά της Ηπατίτιδας Β. – Χρήση προφυλακτικού. -Αποφυγή χρήσης κοινών βελονών κ.α	-Αιματολογικές εξετάσεις -Εργαστηριακές εξετάσεις -Φυσική εξέταση π.χ υπερηχογράφημα, ινοσκόπηση κ.λπ.	ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ θεραπεία για την οξεία ηπατίτιδα Β. Αντιθέτως, η χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί να θεραπευτεί με φάρμακα (Τenofovir, Entecavir).
ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C	-ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας C. – Ο καλύτερος τρόπος πρόληψης είναι η αποφυγή επαφής με τον ιό.	– Έλεγχος για αντισώματα κατά του HCV με ορολογική εξέταση (HCV test). – Βιοψία ήπατος ή άλλες μη επεμβατικές εξετάσεις	H ηπατίτιδα C, μπορεί να θεραπευτεί με ειδικά αντιικά φάρμακα (sofosbuvir και του daclatasvir)
ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ D	– ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας D. -Ασφάλεια αίματος και ασφαλείς πρακτικές κατά τη χρήση βελόνων.	– Υψηλά επίπεδα αντι-HDV ανοσοσφαιρίνών G και Μ και επιβεβαιώνεται με ανίχνευση HDV RNA στον ορό.	Η ηπατίτιδα D, μπορεί να θεραπευτεί με την χορήγηση ειδικού φαρμάκου (Πεγκιντερφερόνη άλφα)
ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ E	-YΠΑΡΧΕΙ ειδικό εμβόλιο (δεν είναι διαθέσιμο παγκοσμίως) – Παροχές σε ασφαλές πόσιμο νερό. – Πρακτικές ορθής ατομικής υγιεινής.	– Ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων αντι-HEV ανοσοσφαιρίνης M στον ιό στο αίμα. – Άλλες εργαστηριακές εξετάσεις.	ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ειδική θεραπεία για την ηπατίτιδα E. Συνίσταται η αποφυγή πολλών φαρμάκων πχ παρακεταμόλη. Συνίστανται ορισμένα φάρμακα.