Τα τραγούδια λένε πάντα την αλήθεια .… για τη ζωή μας
Πέτρος Χ. Λόλας
Μέρος του τίτλου είναι δανεισμένο από έκφραση-τίτλο μουσικής παράστασης της Ελένης Δήμου
Ο Χριστιανόπουλος έγραψε και ο Σαββόπουλος τραγούδησε «Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας, ποτέ δεν λένε την αλήθεια», όμως, οι τελευταίοι στοίχοι «ταιριάζουν για σοκολατόπαιδα, μα δεν ταιριάζουνε για μένα» λένε μια αλήθεια για τη ζωή του.
Η ΕΡΤ είχε εκπομπή με τίτλο «Στα τραγούδια λέμε ΝΑΙ»
Στα τραγούδια λέμε ναι, τα τραγούδια λένε πάντα μιααλήθεια. Όλα τα είδη τραγουδιών. Τα τραγούδια βγαίνουν από τη ζωή μας, γράφονται για τη ζωή μας, είναι η ζωή μας όλη«…η ζωή μου όλη είναι μια ευθύνη..» (Άκης Πάνου).
Όλοι μας βρίσκουμε σ΄ αυτά κάτι, κάτι που μας ταιριάζει, που μας συνεπαίρνει, ή μας συνεφέρνει, που μας βάζει σε σκέψεις, που μας αγαλλιάζει, που μας γεννά τύψεις, που μας συγκινεί, που μας δίνει ένα μήνυμα.
Τα τραγούδια λένε πάντα κάτι αληθινό, ανθρώπινο, φορές κάτι συνταρακτικό, μας ταξιδεύουν, μιλάνε με συμβολισμούς, για κοινωνική κριτική, κοινωνική διαμαρτυρία.
Σε πολλούς οι στοίχοι τραγουδιών που ακούνε μπορεί να διαμορφώσουν σκέψεις, συναισθήματα, συμπεριφορές τους, την ενσυναίσθηση τους.
Όλοι μας, με αγαλλίαση ποιος λιγότερο, ποιος περισσότερο ταυτιζόμαστεφορές με στίχους τραγουδιών σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Άγνωστος έγραψε«Μες στη ζωή(τα τραγούδια) κάνουν ταξίδια και στην καρδιά διαδρομές»(Πολύζος, Καράκογλου).
Ο Παπάζογλου τραγούδησε «… ακούνε μόνο την πενιά κ’ ο νους τους ταξιδεύει…» Ναι, με τα τραγούδια όλοι μας, με το νου μας κάνουμε ταξίδια μακρινά, παντού, ταξίδια ονειροπόλα, φανταστικά.
Μας διεγείρουν ψυχικά συναισθήματα και μας θυμίζουν πόθους ανεκπλήρωτους, που δεν αξιωθήκαμε να αποκτήσουμε, ελπίδες, απογοητεύσεις, βιώματα, εντυπώσεις, πόνο, παράπονο«….μ ένα παράπονο πικρό θα σ το ξαναθυμίσω…», αγωνίες, μηνύματα, αγάπη «…αγάπη που΄γινες δίκοπο μαχαίρι…» (Μάνος, Μελίνα), πίκρα, νοσταλγία, φόβο, συμπόνοια«…δεν θέλω τη συμπόνοια κανενός…», μεράκια.
«..και μας τραγουδούν τα μεράκια τους που δεν τα πιάνει ο νους…» (Νικολόπουλος-Ελευθερίου)
Όλοι μας ακούγοντας, ή τραγουδώντας κάποιο τραγούδι αυθόρμητα «ανακαλύπτουμε»ο καθένας μας με το δικό του τρόπο,δικές μας σκέψεις, συναισθήματα που νοιώσαμε, άλλα που θέλαμε αλλά δεν μπορούσαμε να τα εκφράσουμε και άλλα που δεν μπορούσαμε να τα περιγράψουμε.Χωρίς υπερβολή,τα τραγούδια τα λένε όλα.
Στα τραγούδια συναντάμε και θυμόμαστεεπιθυμίες και ανεκπλήρωτα όνειρα, «…πιές αθάνατο νερό να νικήσεις τον καιρό..» (Γκάτσος, Ξαρχάκος, Ξυλούρης)
Κάποιοι, άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο, ταυτίζονται με κάποιους στίχους, άλλοι εύχονται να είχαν βιώσει τους στίχους κάποιων τραγουδιών, άλλοι λένε τους μοιάζουν.
Κάποιοι, συνειρμικά επικαλούμαστε και συνδέουμε στίχους σε τραγούδια με σημαντικά συμβάντα μας, γεγονότα μας, με την Κοινωνία, με τον Κόσμο, ακόμα και με φυσικά φαινόμενα. Η ζωήτρέχει μ’ έτη φωτός,ο καιρός δεν την τρομάζειπροχωρεί» (Νικολόπουλος-Μπάσης)
Παρακάτω αναφέρονται στοίχοι-αλήθειες στη ζωή μας από μερικά τραγούδια που όλοι μας έχουμε σιγοτραγουδήσει (όλα είναι αμέτρητα και φυσικά δεν μπορούν να αναφερθούν εδώ). Τραγούδια που ο γράφων όταν τα ακούει-θυμάται-διαβάζειτου γεννούν χίλιες σκέψεις, του πλημυρίζουν το νου με ιδέες, την ψυχή με συναισθήματα και αυθόρμητα συνδέει το νόημα, τη σχέση των στίχων με τις διάφορες πλευρές της ζωής, την καθημερινότητα, με μια προσωπική ερμηνεία του κάθε στίχου.
Αυτή η ερμηνεία σίγουρα μπορεί να διαφέρει με εκείνη πολλών από τους αναγνώστες. Όμως, ό γράφων πιστεύει ότι όλοι οι αναγνώστες θα νιώσουν τα δικά τους συναισθήματα και ο καθένας ανάμεσα στα άλλα «Μπορεί να βρει …… αυτά που ‘χει ποθήσει και που δεν αξιώθηκε να δει και ν’ αποκτήσει»(Άκης Πάνου)
Ποιος δεν θαυμάζει το στίχο, ποιος δεν συγκινείται και ποιος δεν συμφωνεί με το «η ζωή συγχωρείτους πολύ τολμηρούς,τους τρελούς και τις αξίες»(Νικολόπουλος-Δαβαράκης_ Μπάσης).Όμως, και ποιος αυθόρμητα, αμέσως, δεν αναρωτιέται, τότε γιατί στη χώρα μας διαμαρτυρόμαστε για αναξιοκρατία.
Οι Σοφοί πρόγονοι μας είχαν το ρητό τους- ο τολμών νικά.
«Άλλα λέω κι άλλα κάνω…» (Μάλαμας),το είπε και ο ποιητής (Βάρναλης). πριν πολλά χρόνια «πού είσαι νιότη που ΄δειχνες πως θα γινόμουν άλλος» Στη ζωή μας γρήγορα καταλαβαίνουμε ότι άλλο είναι τι θέλουμε και άλλο τι μπορούμε.
Εδώ αξίζει για τους αναγνώστες να αναφερθεί το θέμα Έκθεσης στις εισαγωγικές εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο (Οδοντιατρική) το 1961 «Η θέληση ανοίγει την πόρτα της επιτυχίας». Σε κανονικές κοινωνίες αυτό, αλλιώς άλλο τι θέλουμε και άλλο τι μας επιτρέπουν οι συνθήκεςκαι οι κρατούντες κάθε φορά.
Στη ζωή, όπως και στην Πολιτική πάντα ίσχυε το «άλλο το επιθυμητό και άλλο το εφικτό».
Τις ψεύτικες τις υποσχέσεις μας τις θυμίζειεδώένα άλλο τραγούδι «…Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα…»(Γκάτσος-Ξαρχάκος-Νταλάρας). Η Πολιτική είναι μέρος της ζωής μας και τα τραγούδια, δεν μπορούσαν παρά να καταγράψουν μιαπραγματικότητα την οποία βιώνουμε και πολλοί «καταγγέλλουν»
Πόσες φορές δεν νοιώσαμε λύπη, και ενοχές και εμείς οι ίδιοι, αυθόρμητα και για τους πολιτικούς μας, ακούγοντας το στίχο «Γιατί δεν έκανα ότι θ άπρεπε να κάνω γιατί σαν άνθρωπος δεν είχα την πυγμή» (Χατζηνάσιος -Κανελόπουλος-Μητσιάς).
Αλήθεια είναι αυτό που τραγουδάμε με συγκίνηση «Απίστευτος ο κόσμος και ο χαρακτήρας μας» (Μάλαμας).Απίστευτος ο χαρακτήρας μαςμη κάνοντας το χρέος μας σαν πολίτες βολεμένοι ο καθένας όπως μπορεί. Απίστευτη και η Κοινωνία, απίστευτος και Κόσμος με όσα βλέπουμε, ακούμε και ζούμε σ΄αυτόν.
«…και μια Σημαία σ ένα μπαλκόνι αλλάζει χρώματα και με σκοτώνει..» έγραψε και τραγούδησε ο Κουγιουμτζής. Όταν το ακούνε μερικοί θυμούνται πόσα «πολιτικά χρώματα» άλλαξαντόσοι «εθνοπατέρες» και όμως οι πολίτες συνεχίζουν να μην κάνουν ούτε το ελάχιστο, να τους «στέλνουν στο σπίτι τους»
Όμως, πολλοί από μας παρηγορούμε τους εαυτούς μας όταν τραγουδάμε «Για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολύ»(Μίκης) και το «Τίποτα δε χάθηκε ακόμα, όσο ζούμε και πονάμε»(τηλεοπτική σειρά)
Ο Μάνος έγραψε σε τραγούδι του ως επίλογο-σχόλιο «…Αυτός ο κόσμος δεν θ αλλάξει ποτέ, Καληνύχτα»
Πολλοί από μας τραγουδήσαμε και όλοι ακούσαμε έστω και μια φορά «Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον, το κόλπο είναι στημένο και στα μέτρα σας»(αφοί Κατσιμίχα) Αλήθεια, πόσα τραγούδια δεν «βλέπουν-ανακαλύπτουν» παντού μηχανορραφίες-δολοπλοκίες και όλα στημένα ! Μια απογοήτευση από τη ζωή.
Το λένε αλλιώς και άλλα τραγούδια «….Είδα τον κόσμο να γκρεμίζεται μπροστά μου… παλεύω για να βρω τον εαυτό μου…», «με κομπίνες και τερτίπια κονομάω ποσοστά και θα πάρω πέντε σπίτια .….» (Μηλιόκας). Που μας παραπέμπει αυτό;
Τα τραγούδια λένε την αλήθεια για πολλούς από εμάς για τα όνειρα μας,«…τ όνειρο τ αποψινό ας ήτανε αληθινό..»(Μπιθικότσης), ακόμα και για τα πιο ταπεινά«…..πάντα ονειρευόμουνα εν΄ ανοιχτό τζιπάκι…»(Μηλιόκας), και τις προσμονές μας «…θα γυρίσεις και για μας παλιοζωή….» (Χατζηνάσιος-Οικονόμου-Μητσιάς).
Τις μεγάλες προσδοκίες και την προσγείωση μας στη σκληρή καθημερινή πραγματικότητα την αποδίδουν και μας την θυμίζουν τραγούδια «..Αυτά που σού ΄λεγα παλιά θα γίνω και θα κάνω ξέχνα τα, είμαι υπάλληλος και τρέχω και δε φτάνω…»(Μικρούτσικος-Λαζόπουλος)
Πως μπορεί κάποιος στη ζωή να τα καταφέρει, δηλαδή, τι ικανότητα έχουν κάποιοι στην καθημερινότητα, καταγράφεται πάλι σε τραγούδια «..…Λίγο αριστερά, λίγο δεξιά θα τη βρω την ευθεία τελικά….», «…Λίγο ανέντιμος, λίγο έντιμος όπως όλοι οι άνθρωποι κι εγώ…»και «…Αυτό το λίγο λίγο είναι σου λέω μεγάλη πονηριά…» (Νικολόπουλος-Δαβαράκης-Μπάσης)
Τηναχαριστία, την πίκρακαι τη σκληρή πραγματικότητα στη ζωή την ακούμε σε πολλάτραγούδια«Με της αχαριστίας το νερό πόσες φορές δε μου ‘βρεξαν τα χείλη ακόμα κι η γυναίκα π’ αγαπώ, ακόμα κι οι καλύτεροι μου φίλοι», (Αταλίδης-Άκης Πάνου), και στο αλησμόνητο «…ούτε αδερφός αγόρι μου δεν νοιάστηκε για σένα…» (Παπαδόπουλος-Πλέσσας-Στράτος)
«…Στου κόσμου την ανηφοριά… ήταν ο φίλος πυρκαγιά και ο αδελφός μαχαίρι…» (Γκάτσος-Μίκης-Μπιθικώτσης)
Τους μεγάλους καημούς μας με τις προσδοκίες μας τα τραγουδάμε «…τα καλοκαίρια μας μικρά κι ατέλειωτοι οι χειμώνες…(Ανδριόπουλος-Μπουρμπούλης-Μπέλλου)
«….άπονη ζωή μας πέταξες στου δρόμου την άκρη μας αδίκησες….» (Παπαδόπουλος-Ξαρχάκος-Μπιθικώτσης)
Την ελπίδα και την προσμονή που ενυπάρχει σε όλους μας την τραγουδάμε «…του κόσμου η απονιά δεν μας τρομάζει… θα έρθει και για μας μια Κυριακή» (Μπέλλου)
«.. του κόσμου το στενό γεφύρι θα το περάσουμε μαζί…» (Ελευθερίου, Ανδριόπουλος, Πρωτοψάλτη)
«Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας, ποτέ δεν λένε την αλήθεια»τραγούδησεoΣαββόπουλος, όμως μεγάλη αλήθεια είναι το τραγούδι του «φτιάχνουνοι Έλληνες κυκλώματα κι ιστορία οι παρέες». Παρέα πήρε το Κύπελλο μπάσκετ Ευρώπης το 1987, παρέα πέτυχε τον άθλο στο Κύπελλο ποδοσφαίρου Ευρώπης το 2004. Τότε όλοι τραγουδούσαμε «…Εθνική Ελλάδος γεια σου…..» και ήταν μια αλήθεια.
«Οι παρέες γράφουν ιστορία»δεν τραγουδήθηκε μόνο, αλλά καταγράφονταν και σε ομώνυμη εκπομπή της ΝΕΤτο 2010.
Την αδικία στη ζωή μας (και την Κοινωνία) την τραγουδάμε με μεγάλο παράπονο καικαημό «…γιατί είχα χέρια καθαράκαι μια καρδιά μεγάλη…»(Παπαδόπουλος-Λοίζος-Καζαντζίδης), με«Ποιος είναι αυτός που έφτιαξε το μαύρο ριζικό μας»(Πρετεντέρης-Ζαμπέτας-Καζαντζίδης), «το ντουνιά με τα στραβά και τα παράλογα» (Βίρβος-Μπιθικώτσης), με «…που να πω τα βάσανα μου….» (Τσιτσάνης), «… γιατί τ άδικο το ζούμε μέσα από την κούνια μας..» (Ελευθερίου, Μαρκόπουλος-Νταλάρας)
«..όλα είναι ένα ψέμα μια ανάσα μια πνοή..» (Παπαγιαννοπούλου, Καζαντζίδης)
Και στην απογοήτευση του κανείς θυμάται, ή ακούει άλλα τραγούδια και παρηγοριέται«Έτσι είν η ζωή και πως να την αλλάξεις» (Λογοθέτης-Μούτσης), «Του κόσμου τα χλωμά κατάλαβα, κι ας μοιάζαν θεοπάλαβα,τα αχ των ζωντανών κατάλαβα» (Νικολακοπούλου-Αντύπας-Πρωτοψάλτη)
«..τον γνώρισα τον κόσμο και τον είδα..»μας το τραγούδησαν ταπαιδιά από την Πάτρα
«..όλοι έχουμε γραμμένο που το λένε πεπρωμένο… κι ο καθένας το παλεύει όπως ξέρει και μπορεί..» (Δημητρίου, Νταλάρας)
Τη μεγάλη προσμονή την έγραψαν ο Ρίτσος «..σώπα όπου νάναι θα σημάνουν οι καμπάνες….»και ο Χατζιδάκις έγραψε και μας τραγούδησε «….δεν αλλάζουν οι καιροί, με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί….»και επίλογο «Καληνύχτα Κεμάλ, Αυτός ο κόσμος δεν θ αλλάξει ποτέ, Καληνύχτα»,
Όμως, τα τραγούδια με τις αξίες τους θα υπάρχουν πάντανα μας θυμίζουν και να μας λένε τιςμεγάλες αλήθειες στη ζωή μας, ότι ζητάνε όλοι οι άνθρωποι σε συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές της ζωής τους«ποιος θα μου δώσει δύναμη τον κόσμο αυτό ν΄ αλλάξω» (Παπαγιαννοπούλου-Καλδάρας-Καζαντζίδης)
Όλοι μας προσμένουμε.Αλλάζοντας τον κόσμο αλλάζουμετη ζωή μας
Το είπε αλλιώς και το τραγούδησε ο Ρασούλης«Τίποτα δεν πάει χαμένο στη χαμένη μας ζωή»


