Ο «Άδωνις» είναι ένα λευκόδερμο πεύκο (Pinus Heldreichii), γνωστό και ως ρόμπολο, το οποίο έχει ανακηρυχθεί το γηραιότερο γνωστό ζωντανό δέντρο στην Ευρώπη. Οι δενδροχρονολόγοι εκτιμούν την ηλικία του άνω των 1.075 ετών, καθώς εκτιμάται ότι έχει φυτρώσει περίπου το 941 μ.Χ., σύμφωνα με δενδροχρονολόγηση -τη μέτρηση των δακτυλίων του κορμού.

Στις απόκρημνες κορυφές της Βόρειας Πίνδου, σε υψόμετρο 2.000 μέτρων, στην περιοχή της Σαμαρίνας, στα Γρεβενά, στέκεται όρθιος από την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αποτελώντας το γηραιότερο χρονολογημένο δέντρο της Ευρώπης. Η διαδικασία ταυτοποίησης της ηλικίας του δεν ήταν εύκολη. Χρειάστηκαν δύο αποστολές, το 2013 και το 2016, ώστε οι επιστήμονες να καταφέρουν να πάρουν ένα δείγμα (πυρήνα) ενός μέτρου από τον κορμό του.Ο «Άδωνις» εντοπίστηκε από διεθνή ομάδα δένδροχρονολόγων (Πανεπιστήμια Μάιντς, Στοκχόλμης, Αριζόνα), στο πλαίσιο αποστολών του Navarino Environmental Observatory.

Η πρώτη αποστολή πραγματοποιήθηκε το2013, αφού ο Paul J.Krusic, διακεκριμένος δενδροχρονολόγος με καριέρα άνω των 40 ετών, ήταν ο επικεφαλής αρκετών αποστολών που διεξήχθησαν από το Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Navarino ο οποίος βρήκε μια φωτογραφία του δάσους στη διατριβή του Robert Brandes (2007, Πανεπιστήμιο Erlangen-Nürnberg).Το 2013 ο κ.Krusic πήρε έναν πυρήνα 60 εκατοστών από τον «Άδωνι» για να μετρήσει τους δακτυλίους του. Παρ’ όλα αυτά, το δείγμα του 2013 περιείχε πάνω από 900 δακτυλίους. Επιστρέφοντας το 2016 η ομάδα με δενδροτρυπάνη ενός μέτρου πήρε έναν μακρύτερο πυρήνα από το ίδιο δέντρο.

Ο «Άδωνις» είναι ένας «ζωντανός μάρτυρας» της κλιματικής ιστορίας της περιοχής, έχοντας επιβιώσει σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, αλλά και κοντά σε περιοχές με μακρόχρονη ανθρώπινη παρουσία. «Τα αρχαία δέντρα αποτελούν τις μοναδικές πηγές πληροφοριών που έχουμε για τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν μέχρι και χίλια χρόνια πριν από σήμερα και σε εποχές που δεν υπήρχαν μετεωρολογικά όργανα», εξηγεί ο καθηγητής του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αλέξανδρος Δημητρακόπουλος.

Για τους επιστήμονες, ο «Άδωνις» είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένα αρχαίο δέντρο. Οι διακυμάνσεις στους δακτυλίους του δέντρου προσφέρουν σπάνια δεδομένα για την περιβαλλοντική ιστορία της Ανατολικής Μεσογείου, βοηθώντας τους ερευνητές να κατανοήσουν πώς αλλάζει το κλίμα ανά τους αιώνες.