Διάλογος με αφορμή το άρθρο του Σεβαστιάδη Τάσου στις 29/2/2024 “Κραυγή προς… Φαρισαίους’’

Αγαπητέ Τάσο,

έχω αναφερθεί ξανά στην αγιογραφία του Νεομάρτυρα Αγίου Γεωργίου στην Ιερά Μονή Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ, όπου απεικονίζεται γενειοφόρος από τους συντοπίτες σου αγιογράφους. Άλλωστε στο υπέρθυρο του ναού αναφέρονται ξεκάθαρα ως αγιογράφοι. Περισσότερες πληροφορίες μπορεί να βρει κανείς στο βιβλίο του Γκατζιάνα Νικολάου ‘’ Ο Ταξιάρχης Γρεβενών’’.Σίγουρα υπάρχουν διαμαντάκια στον τόπο μας όπως οι αγιογράφοι αδελφοί Ζωγράφοι και πρέπει να ερευνηθεί και να αναδειχθεί το έργο τους. Ευτυχώς το έργο τους παραμένει για να το θαυμάζουμε. Για πόσο ακόμη; Άγνωστο… Τέτοιες ενέργειες προσθέτουν αξία στον τόπο μας που όμως βιώνει μία πρωτόγνωρη ερημοποίηση…Όσον αφορά το ποιός θα πράξει κάτι τέτοιο θα θυμίσω την περίπτωση ενός πραγματικού ΕΛΛΗΝΑ που πέθανε τέτοιες μέρες πριν εκατόν εικοσιένα χρόνια και ακόμη παραμένει άγνωστος και λησμονημένος.

Στις 19 Φεβρουαρίου 1903 πέθανε ο Παναγιώτης Ποταγός ένας από τους μεγαλύτερους εξερευνητές παγκοσμίως. Πέθανε μόνος και λησμονημένος χωρίς να ξεφύγει της μοίρας που προγράφεται για τους μεγάλους ιδεολόγους, τους ανιδιοτελείς, τους πραγματικούς Έλληνες.

Ο Ποταγός γεννήθηκε στη Βυτίνα Γορτυνίας το 1839 σπούδασε νομικά και ιατρική στην Ελλάδα και κατόπιν υποτροφίας αναγορεύτηκε Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής των Παρισίων. Την εποχή της μεγάλης χολέρας στο Παρίσι έσωσε πλήθος ασθενών γι αυτό βραβεύτηκε από τον βασιλέα της Γαλλίας Ναπολέοντα Γ’ το 1865. Από το 1867 και για 15 χρόνια ταξίδεψε στην Ασία και την Αφρική με ίδια έξοδα. Στο ταξίδι του στην Ασία ακολούθησε τα βήματα του Μ Αλεξάνδρου και κατέγραψε πλήθος πληροφοριών που έδειχναν ότι η μνήμη του διατηρούνταν ζωντανή στο πολιτισμό των λαών αυτών. Μετά κόπων και βασάνων και, αφού το επίσημο Ελληνικό κράτος του αρνήθηκε πεισματικά να του εκδώσει το έργο του, Περιήγησις, κατάφερε να εκδώσει μόνο ένα τόμο. Το βιβλίο του αυτό μεταφράστηκε στα Γαλλικά. Ο ίδιος τιμήθηκε από τη Γαλλική και Βελγική κυβέρνηση. Όταν προσεκλήθη από το βασιλιά Λεοπόλδο Β’ του Βελγίου να υπογράψει τη Χρυσή Βίβλο των εξερευνητών υπέγραψε ως «Εις Έλλην». Πέθανε μόνος και πάμφτωχος στην Κέρκυρα.

Ο Ποταγός, αφού πάλεψε με τα θηρία του Ελληνικού κατεστημένου, για να δημοσιεύσει το έργο του χλευάστηκε γι΄ αυτό. Μεγάλο μέρος του έργου του, έστελνε συχνές αναφορές στις Ελληνικές κυβερνήσεις, κατέληξε στον κάλαθο των αχρήστων, ενώ οι συγγενείς του μετά το θάνατο του ψάχνοντας για πολύτιμα πετράδια που είχε δήθεν αποκομίσει από τα ταξίδια του, από το μένος τους που δεν τα έβρισκαν κατέστρεψαν το υπόλοιπο αρχείο του. Ο κατατρεγμός ήταν τόσο από το επίσημο κράτος, όσο και από συλλόγους. Ανιδιοτελής και δίκαιος επισύρει το μένος αχρείων ανθρώπων. Γράφει:«Α!Εποχή αθλία, εποχή πονηρών! Έως πότε θα εκμεταλλεύησαι τα υψηλά και ευγενή έργα; Φιλοπάτριδες! Οι ποιούντες Συλλόγους ίνα δι’ αυτών άρχωσιν, ή δι’ αυτών ζώσι; Φιλοπάτριδες! Οι μισθοδοτούμενοι εκ των άλλων Συλλόγων και εκ του έθνους…» (Ποταγός,Περιηγήσεις,σ.294-295.Πρβλ.Potagos,Voyages,σ.167.) Αυτά όταν διεγράφη από τον Φιλοεκπαιδευτικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης.

Σήμερα 121 χρόνια μετά το θάνατο του τα πράγματα σε αυτόν το τόπο δεν έχουν αλλάξει και πολύ, αφού κάθε είδους επιτήδειοι υπό το μανδύα του «πολιτικού» ή «πνευματικού» ταγού εξακολουθούν να λυμαίνονται τον τόπο του «ενός Έλληνος», του Παναγιώτη Ποταγού.

Κλωνάρας Θόδωρος

συγγραφέας του «Πνευματικά, Ήρωνος Αλεξανδρέως»

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

1)Το έργο του:Περίληψις Περιγήσεων Ποταγού. https://digitallibrary.academyofathens.gr/archive/item/5397

2) ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Χ.ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Ο ΓΙΑΤΡΟΣ, ΕΞΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΓΡΑΦΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΟΤΑΓΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (1873-1875) Ανακοίνωση στο Λ ΄Πανελλήνιο Ιστορικό Συνέδριο, 29-31 Μαΐου 2009, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.