Της Αναστασίας Ι. Καρανίκα

Ρατσισμός είναι το δόγμα, το ιδεολόγημα σύμφωνα με το οποίο μια φυλή είναι εγγενώς ανώτερη από τις άλλες και επομένως η κυριαρχία της σε αυτές θεωρείται φυσική και νόμιμη. Υπάρχουν δυο είδη ρατσισμού: α) Βιολογικός (φυλετικός), β) κοινωνικός.

Ιστορικά παραδείγματα ρατσιστικής συμπεριφοράς

·      Οι δούλοι στις δουλοκτητικές κοινωνίες. Ειδικά στη Ρώμη, οι δούλοι θεωρούνταν πράγμα (res).

·      Πας μη Έλλην βάρβαρος.

·      Οι Σπαρτιάτες έριχναν στον Καιάδα τα ανάπηρα και καχεκτικά παιδιά.

·      Στην Αθήνα, στη Σπάρτη και αργότερα στη Ρώμη, οι κάτοικοι διακρίνονταν σε γνήσιους πολίτες και μη.

·      Τα μαρτύρια στα οποία υπέβαλλαν οι ειδωλολάτρες τους Χριστιανούς και η μισαλλοδοξία των Χριστιανών μετά την επικράτηση του χριστιανισμού εναντίον, κυρίως, αιρετικών.

·      Οι ιεροί πόλεμοι για την επικράτηση του Ισλάμ.

·      Το δουλεμπόριο των νέγρων και το απαρχάϊντ.

·      Ο αντισημιτισμός

Σύγχρονα παραδείγματα: Διακρίσεις σε βάρος

·      Μεταναστών

·      Εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων

·      Αρρώστων- αναπήρων

·      Φτωχών-ανέργων

·      Ομοφυλόφιλων-ναρκομανών-αποφυλακισμένων

Τα θύματα του ρατσισμού υφίστανται κοινωνικό αποκλεισμό:

·      Εκμετάλλευση και αποκλεισμός από ορισμένα επαγγέλματα

·      Περιθωριοποίηση και απομόνωση

·      Στέρηση δικαιωμάτων

·      Χλευασμός, προπηλακισμοί, βιαιοπραγίες

Γενικά ο ρατσισμός είναι ιδεολόγημα των κυρίαρχων πολιτικά και οικονομικά τάξεων, για να διατηρούν και να διαιωνίζουν την εξουσία τους και να εκμεταλλεύονται ασθενέστερες κοινωνικά τάξεις και υπανάπτυκτους λαούς.

Τρόποι αντιμετώπισης

·      Θεσμική κατοχύρωση και προστασία των δικαιωμάτων που έχουν όλοι οι άνθρωποι- προστασία των μειονοτήτων

·      Σεβασμός από όλα τα κράτη αρχών του Διεθνούς Δικαίου.

·      Θεωρητική έμπρακτη απόκρουση των ρατσιστικών αντιλήψεων απ’ όπου και αν προέρχονται, ότι και αν αφορούν

·      Απόκτηση γνώσεων, ώστε να απαλλαγούν τα άτομα από προκαταλήψεις και να αναπτύξουν κριτική ικανότητα και αυτογνωσία

·      Ανεκτικότητα και σεβασμός της ιδιαιτερότητας του άλλου, όταν είναι ο σεβασμός αμφίδρομος.

·      Έλλειψη μισαλλοδοξίας και φανατισμού.

·      Ευαισθησία σε θέματα ελευθερίας-δικαιοσύνης-δημοκρατίας.

·      Υπεύθυνη και σωστή ενημέρωση από τα Μ.Μ.Ε

·      Κοινωνική πρόνοια-εξασφάλιση ίσων ευκαιριών-περιορισμός κοινωνικών ανισοτήτων-εξάλειψη των συνθηκών που γεννούν τον ανταγωνισμό και τις κοινωνικές αντιθέσεις.

Τελικά, «Είμαστε άνθρωποι διαφορετικά ίδιοι»

Αναστασία Ι. Καρανίκα