Πέμπτη, 28 Σεπτέμβριος 2017 16:04

Οι Εικόνες του Τέμπλου και οι Αγιογραφίες του Ι.Ν. Ευαγγελίστριας - Ο Μ.Γιαννούσης & ο Αιμιλιανός.

Γράφει ο Αλέξανδρος Γ. Τζιόλας

Το τέμπλο του Ι.Ν. Ευαγγελίστριας Γρεβενών κατασκευάσθηκε και τοποθετήθηκε στον Ναό τον Οκτώβριο του 1922 από τον τότε Μητροπολίτη Αιμιλιανό Β΄, ίσως με αφορμή του εορτασμού της μνήμης του Αιμιλιανού Α΄ αλλά και του εορτασμού της απελευθέρωσης της πόλης των Γρεβενών.

Οι εικόνες του τέμπλου έχουν όλες αγιογραφηθεί στις Καρυές του Αγιου Όρους από τον μοναχό Σεραφείμ. Ο παπα-Σεραφείμ (κατά κόσμον Λάζαρος Οφθαλμόπουλος του Θεοφάνους) κατάγονταν από το χωριό Μουταλάσκη Καππαδοκίας όπου και γεννήθηκε το 1890. Προσήλθε στο Άγιο Όρος το 1907 όπου και πέθανε το 1967. Διέμενε και αγιογραφούσε στο κελί του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου που ανήκε στην Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας (και σήμερα χρησιμοποιείται ως αντιπροσωπείο-κονάκι από το Μοναστήρι στις Καρυές). Στην διπλανή φωτογραφία του 1957 φαίνεται να έχει αγιογραφήσει εικόνα του Προδρόμου, που φέρει τον ίδιο διάκοσμο και την ίδια τεχνοτροπία με τις εικόνες του τέμπλου όπου έχει βάλει και την υπογραφή του. Θεωρείται ένα από τους καλύτερους σύγχρονους αγιογράφους στο Αγιο Όρος.

Οι αγιογραφίες του Ιερού Ναού ξεκίνησαν αρχικά από τον ζωγράφο και αγιογράφο Μανώλη Γιαννούση ο οποίος αγιογράφησε τον Παντοκράτορα και την Πλατυτέρα στο Ιερό. Στη συνέχεια μετακόμισε για δουλειές στη Θεσσαλονίκη.

Ο Μ. Γιαννούσης κατάγονταν από το Περιβόλι και ασχολήθηκε από μικρός με τη ζωγραφική.

Στο κείμενο βλέπουμε την μοναδική έγχρωμη εικόνα του Αιμιλιανού που κυκλοφορεί, σε εκπληκτική εκφραστικότητα, την οποία αγιογράφησε ο Μ. Γιαννούσης όπως φαίνεται κάτω δεξιά (στην υπογραφή του).

 aimiliuanos tz

Στη Θεσσαλονίκη η βασική του δραστηριότητα ήταν του ξενοδόχου, αφού διατηρούσε από το 1963 μαζί με τα αδέλφια του, το πολυώροφο Ξενοδοχείο «ΠΕΛΛΑ» επί της οδού Ίωνος Δραγούμη. Εξάδελφός του ήταν ο επίσης γνωστός δικηγόρος της Θεσσαλονίκης Θαν. Γιαννούσης ο οποίος διετέλεσε και Δήμαρχος της πόλης εκλεγμένος από το Δημοτικό Συμβούλιο μετά το θάνατο του Μιχ. Παπαδόπουλου.

Για ορισμένα χρόνια ο Ναός παρέμεινε σχεδόν αγιογράφητος καθόσον εσωτερικά πέραν της Πλατυτέρας και του Παντοκράτορα υπήρχαν μόνο απεικονίσεις λουλουδιών και διαφόρων σχημάτων από λαδομπογιά στου τοίχους.

Η εκτενέστερη αγιογράφηση, που σήμερα βλέπουμε στον Ναό, έγινε με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Σεργίου ο οποίος στην αρχή εγκατέστησε τον αγιογράφο Βασ. Βαρσάμη από την Κρανιά Ελασσόνας.

Ο Βασίλης Φαρμάκης του Αθανασίου (γεννήθηκε το 1951), μας αφηγείται, ότι έλαβε τα πρώτα μαθήματα αγιογραφίας στο Άγιο Όρος από τον αδελφό του Θεόφιλο το 1965, μέχρι το 1969. Ο Θεόφιλος είναι γνωστός αγιογράφος στο Αγιο Όρος ως μέλος της ομάδας των Παχωμαίων[1].

Το 1987 ολοκλήρωσε ένα μεγάλο μέρος αγιογραφιών στους πλάγιους τοίχους της Ευαγγελίστριας. Στη συνέχεια αγιογράφησε τον Άγιο Αχίλλειο και την Αγία Παρασκευή της πόλης των Γρεβενών.

 

Ο δεύτερος αγιογράφος που εισήλθε στην εκκλησία ήταν ο ζωγράφος και αγιογράφος της πόλης ο Αριστοτέλης Βαρσάμης. Ο Α. Βαρσάμης γεννήθηκε το 1942 στο Μαυρονόρος Γρεβενών. Ζωγραφική έμαθε στην Ζάκυνθο όπου μαθήτευσε κοντά στον Χρήστο Ρουσέα (πατέρας της Τζένης Ρουσέα) από το 1954-62 οπότε και επέστρεψε στα Γρεβενά 20 χρονών.

Ο Α. Βαρσάμης αγιογράφησε το Ιερό καθώς επίσης ολόκληρη την πλευρά της εξόδου μαζί με τον γυναικωνίτη. Εξακολουθεί να παράγει έκτοτε αξιόλογο ζωγραφικό και αγιογραφικό έργο. (Περισσότερα για τον Α. Βαρσάμη ΕΔΩ :

 

 

[1] Οι Παχωμαίοι μέχρι πριν δύο δεκαετίες ήταν οι πιο γνωστοί αγιογράφοι του Αγίου Όρους. Μετά το θάνατο του Γέροντος Ιερομονάχου Ακακίου (που ήταν επίσης από την Ελασσώνα), μένουν τώρα δύο: Ο Ιεροδιάκονος Θεόφιλος από Ελασσώνα, κατά κόσμον Φαρμάκης Γεώργιος του Αθανασίου και της Ευαγγελίας, γεν. 1939, και ο Ιεροδιάκονος Χρυσόστομος από Κοζάνη, κατά κόσμον Μεντέλης Θωμάς. 2. Πληροφορίες για τον παπαΣεραφείμ δόθηκαν και από τον πατέρα Ιωάννη Αγιαννανίτη


ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ